پنجشنبه ٢٦ امرداد ۱۳۸٥
پرونده‌هایی برای وبلاگشهر- به مناسبت ۱۶شهریور:۵سالگی وبلاگ فارسی(۲)

پرونده امروز: اولین روزهای وبلاگشهر

بی‌تردید زمانی که سلمان جریری در ۱۶شهریور سال ۸۰ نخستین کلمات را در وبلاگش می‌نوشت، هرگز فکر نمی‌کرد که روزی وبلاگ چنان اهمیتی پیدا کند که حتی احمدی‌نژاد هم به آن روی بیاورد. سلمان در اولین پست وبلاگش نوشت:

weblog (وب نوشت) اصلا یعنی جی؟
وب نوشت بر وزن دست نوشت یک اصطلاح من در آوردی است! خیلی جدی نگیرید! اما weblog به وب سایت یا homepage ای میگن که شامل نوشته های شخصی یک نفر راجع به چیزها و نکات جالبی که میبینه یا بهشون فکر میکنه هست. weblog ها معمولا هر روز update می شوند. میتونید مجموعه ای از weblog کلی آدم رو در
این قسمت 
از سایت google ببینید.

وب نوشت من شامل چه چیزهایی میشه؟
... از نکات جالبی که در طول روز از اینور و اونور می خونم و می شنوم ... تا چیزهای جالبی که روی وب پیدا می کنم ... تا فکرها و نکاتی که به ذهنم می آد ... همه چی! ...

اولین صفحه وبلاگ فارسی

علیرغم اینکه سلمان اولین وبلاگ فارسی را می‌نوشت اما هیچگاه ادعای اول بودن نکرد تا اینکه حسین درخشان، در اولین روز از مهر ماه، با راه‌اندازی وبلاگی تحت عنوان خود بزرگ‌بینی، به جرگه وبلاگنویسان پیوست. درخشان در مورد دلیل انتخاب چنین عنوانی برای وبلاگش می نویسد: این اسم «خوبزرگ‌بینی» را به این دلیل گذاشتم که چون هنوز این کار جا نیفتاده بود و من نسبتا تنها بودم، برای همین فکر کردم که فحشهای خلق الله را خودم پیش پیش بگویم که زیاد کسی بد و بیراه نگوید.

درخشان مطابق قولی که داده بود نام وبلاگش را پس از مدتی به «سردبیر:خودم» تغییر داد و البته برای این‌کار هم دلیل جالبی داشت: هر کس هر چیز که دوست دارد «باید» بنویسد و اگر همیشه رسانه‌های دیگر یک آقا بالاسر داشته‌اند، در اینترنت هر کسی سردبیر خودش است. اسم جدید این وبلاگ را هم با توجه به این نکته برگزیده‌ام.  او در روز ۱۲مهر ضمن اعلام اینکه اولین وبلاگ فارسی را می‌نویسد، خبر داد که نیما افشارنادری هم وبلاگی در سایت پندار راه انداخته است:

بالاخره قسمتهای مهم «بلاگ»ام را تکمیل کردم و برای gooya.com هم لینکش را فرستادم تا همه عالم بفهمند که ما یک «وب‌لاگ»درست کرده‌ایم. امیدوارم بزودی از تنهایی دربیایم. اگرچه همین الان هم، «نیما افشار نادری» هنوز «وب‌لاگ» من خوب خشک نشده، رفته یکی برای خودش درست کرده. عجب دنیایی شده‌ها! ولی عیب ندارد، هزارتا وبلاگ دیگر هم اگر درست شود من خیلی خوشحال می‌شوم. به دو دلیل: اول اینکه بالاخره هرکاری بکنند وبلاگ من اولین وبلاگ فارسی است. دوم اینکه هر چه تعداد بلا‌گ‌ها زیاد شود، من راحت ترم. چون دیگر تک و تنها نیستم و کمتر از الان به بلاگم توجه می‌شود و بنابراین کمتر خودسانسوری می‌کنم. خدا زیاد کند...

نیما افشار نادری/ منبع:پندار‌‌‌ ‌حسین درخشان/ منبع:ایتنا ‌‌سلمان جریری/ منبع: دنیای کامپیوتر و ارتباطات

و البته چند روز بعد بود که حدر نوشته ادعای اول بودنش را با این لحن تغییر داد:

سلمان جریری ای‌میل زده و گفته که در اصل اولین وب‌لاگ فارسی مال اوست، نه من. باشه، تسلیم. راستش چه اهمیتی دارد وقتی الگوی این «اولین» وبلاگ فارسی، هزاران هزار وبلاگ انگلیسی است؟ برق که اختراع نکرده‌ایم، کپی کرده‌ایم مثل همیشه از روی خارجی‌ها. مهم اینست ‌که الان سه تا وبلاگ فارسی داریم در اینترنت وجود دارد. خدا زیادتر کناد.

و سلمان که از بی‌تفاوتی درخشان، شگفت‌زده بود نوشت:

دو وب‌لاگ فارسی جدید توسط نیما افشار نادری و حسین درخشان درست شده اند و وب لاگ من رو از تنهایی بیرون آوردند :-)‌ ... (البته حسین نوشته بود که وب لاگ اون اولین بوده که با تذکر من این نکته رو تصحیح کرد ... البته علت تغییر لحنش را از " بالاخره هرکاری بکنند وبلاگ من اولین وبلاگ فارسی است " به " ... باشه، تسلیم. راستش چه اهمیتی دارد ... " هنوز متوجه نشده ام !)

به هرحال آن‌چه مسلم بود خودباوری و اعتماد به‌نفس درخشان بیش از سلمان بود. و همین امر باعث افزایش شهرت و محبوبیت وی شد.

وبلاگ فارسی در اولین روزها بسیار ساده و بی‌آلایش بود. هنوز دانش فنی در حدی نبود که بشود قالبی با امکانات فراون ساخت و به همین علت کوچکترین تغییری که درخشان در وبلاگش می‌داد اهمیت خارق‌العاده‌ای برای او داشت. مثلا گذاشتن شمارشگر یا سیستم کامنتینگ در آن روزها آن‌قدر مهم بود که چند پست از نوشته‌هایش را به آن اختصاص داده‌است. درخشان هنوز جسارت لازم برای نوشتن مطالب تند سیاسی را پیدا نکرده بود.

امیررضا قویدل  متولد ۱۳۵۶ و ساکن تهران، فارغ‌التحصیل رشته مهندسی عمران دانشگاه آزاد واحد جنوب، با وبلاگ روزگاری که سپری می‌شود از دوم آبان به جمع بلاگرها ملحق شد.

رضا قاسمی نویسنده ۵۶ ساله ایرانی مقیم پاریس که کتاب هم‌نوایی شبانه ارکستر چوبها با استقبال خوبی مواجه شد روزنوشتهای خود را در ابتدا در این سایت قرار می‌داد. آرشیوهای موجود بیانگر این است که او از ۱۹ مرداد ۸۰ نوشته‌هایش را تحت عنوان روزنوشت می‌نوشت. بعدها او پیشنهاد داد که به جای واژه بلاگر و یا وبلاگ‌‌نویس، از وبلاگ‌صاحاب استفاده شود. او خودش مدتی بعد عنوان نوشته‌هایش را به نام پیشنهادی خود تغییر داد و بعد تحت عنوان الواح شیشه‌ای نوشت.

پنجم آبان، وبلاگ خط قرمز توسط وحید هراتی راه‌اندازی شد. مهرداد فاطمی وبلاگ‌نویس دیگری بود که از ۶ آبان، شروع به نوشتن کرد. با این تفاوت که وبلاگش، انگلیسی بود. وبلاگ‌او را می‌توان اولین وبلاگ انگلیسی ایرانی نامید.

وبلاگ من و دوستم در تاریخ شش آبان با این مطلب راه‌اندازی شد: این اولین نوشته از وب لاگ من و دوستم است که توسط من نوشته شده. در حال حاضر بر سر اینکه کی "من" باشه و کی "دوستم" ، با دوستم به توافق نرسیدیم . وبلاگ من و دوستم اولین وبلاگ دونفره فارسی بود که با کمک سلمان جریری و دقیقا مشابه قالب خود سلمان، درست شده بود.

روز ۱۳ آبان علیداد ابن‌الدین، وبلاگ جالب یه‌گاز سیب سرخ را شروع کرد. علیداد نیز برای نوشتن از سلمان کمک گرفته بود. در همان روز،‌ ناصر عزتی که آن‌زمان دانشجوی کامپیوتر دانشگاه شریف بود با وبلاگهای تنهایی من به جمع بلاگرها ملحق شد.

در حالیکه وبلاگ فارسی به کندی در حال رشد بود درخشان با انتشار راهنمای وبلاگنویسی‌، مهمترین گام را برای عمومی‌تر شدن وبلاگ در جامعه ایرانی برداشت. انتشار نسخه اولیه این راهنما در ۱۴آبان سال ۸۰ با استقبال شدیدی مواجه شد. او در کنار این راهنما، سه قالب ساده فارسی نیز ارائه کرد. تشکیل گروه فارسی‌بلاگینگ در یاهو (وبلاگ‌سازی به زبان فارسی) از دیگر کارهای مثبت او بود که در همان روز انجام شد. گروه مذکور محلی بود برای طرح سوالات و رفع اشکالات وبلاگنویسان تازه کار. فارسی‌بلاگینگ مورد توجه زیادی قرار گرفت.

محبوبیت درخشان روزبه‌روز بیشتر و بیشتر می‌شد. همان‌طور که حدس زده بود انتشار راهنما نقطه عطفی در تاریخ رسانه‌های ایرانی شد. او در خوش‌بینانه‌ترین حالت، پیش‌بینی کرده بود که سال بعد تعداد وبلاگهای فارسی به یکصد برسد. او برای تحقق چنین رویایی از سایر وبلاگنویسان خواسته بود که هرکدام از آنها حداقل دو نفر را به وبلاگنویسی ترغیب کنند غافل از اینکه رشد خیره کننده وبلاگستان فارسی، بسیار بیشتر از همه حدس و گمانها بود. چند ماه بعد، درخشان با همکاری احسان میردامادی و رضا پورسلیمی، فهرستی از وبلاگهای فارسی را در سایت بلاگ‌نما جمع‌آوری کرد. فهرستی که تعداد وبلاگهای آن در مدتی کوتاه به هزار رسید!

¤ در پرونده بعد به بررسی اولین زنان وبلاگنویس خواهم پرداخت.

¤  بعضی از لینکها به دلیل منقضی شدن دومین وبلاگ یا فیلترینگ و یا حذف توسط نویسنده وبلاگ، قابل مشاهده نباشد. در صورتی که مایل به دیدن لینکهای مذکور هستید بنده را از طریق ایمیل در جریان قرار دهید تا گزیده‌ای از آرشیو وبلاگ مورد نظرتان را برایتان ارسال کنم.

آرشیو موضوعی:پرونده‌های وبلاگشهر

دنباله Add to Del.icio.us Balatarin